Glen Coe
De Massacre of Glen Coe is bloedig stuk historie van Schotland. Een deel van de in het dal Glen Coe wonende MacDonalds-clan werd afgeslacht door tijdelijk ingekwartierde soldaten. Een 38-tal mensen werden vermoord en nog meerdere verloren het leven doordat ze de winterse bergen in vluchten. Dat was op 13 februari 1692. Maar ook nu nog –na meer dan 300 jaar- houdt het de Schotse gemoederen bezig.

Campbells versus MacDonalds
Een deel van de soldaten en de officier die het commando voerde waren afkomstig van de Campbell-clan. De Campbells en de MacDonalds leefden al jaren in onmin. De MacDonalds waren beruchte veedieven en dit leidde tot menig clantwist in de twee voorafgaande eeuwen. De nationale verontwaardiging over de Massacre of Glen Coe betreft dan ook niet het moorden zelf. Over en weer hebben beide clans namelijk het nodige op hun conto. Het misbruik van de gastvrijheid van de soldaten is wat tot verontwaardiging leidde. Nu nog valt er in de Clachaig Inn, de klimmerspub in Glen Coe, op de deur te lezen: 'Campbells not welcome'. De benoeming van Roddy Campbell in 2002 tot manager van het Glen Coe bezoekercentrum deed de gemoederen dan ook weer oplaaien.
Krantenartikel: Clans na 310 jaar weer met elkaar in de clinch...

Jacobieten
Het is echter de vraag of de verwijten aan het adres van de Campbells terecht zijn. Het afslachten van de MacDonalds is namelijk het gevolg van een veel groter conflict. In 1689 hadden veel Highland clans gerebelleerd tegen de –in hun ogen niet legitieme- koning William III van Engeland en Schotland. Het was de tijd van de Jacobiet-opstanden, die pas in 1715 zou eindigen. Jacobiet-opstanden zijn de exponent van de strijd tussen katholiek en protestant, tussen trouw aan de oude -afgezette- Schotse koning of een invaller uit de Lage Landen, traditie en ontwikkeling. William III had in 1691 bepaald dat de opstandige Hooglanders een eed van trouw aan hem moesten zweren. De leider van clan MacDonald aarzelde, was op tijd op een verkeerde plaats en daardoor uiteindelijk vijf dagen te laat. Maar hij had de eed wel afgelegd.
Jacobiet opstanden...

Sommige clans hadden zelfs in het geheel geen moeite gedaan om de eed af te leggen. Toch werden de MacDonalds als een voorbeeld uitgekozen om gestraft te worden voor hun ‘ontrouw’. Het bevel tot de moordpartij werd afgegeven door de Secretary of State for Scotland en heel waarschijnlijk met instemming van de koning William III zelf. De MacDonalds waren –vanwege hun veediefstallen- toch niet al te populair, ze bezaten geen kasteel of andere bastion en de vallei bood weinig vluchtwegen. Daarmee was hun lot bezegeld. En kregen de Campbells -heersers over het grote Argyll- de lugubere opdracht.

Ongewenste nuance
Nu wordt in Schotland nog erg zwart wit gekeken naar de schuldvraag. Een nuance op het aandeel van Campbells, zoals hier beschreven, in de afslachting wordt veelal niet gewaardeerd.

Recentelijk ontdekte ik zelf dat een Schotse kennis, tot de Campbell clan behoorde. Toen ik hem daarop wees, wilde hij daar niets van weten. Bij officiële gelegenheden draagt hij een kilt. Niet met de tartankleuren van de Campbells, maar de nationale Schotse tartan (tartan is Schotse geruite stof).