Ullapool is een vissersplaatsje en gesticht in 1788 door de Britse Fishery Society om de vangst op haring te bevorderen. Het is de derde visserijhaven van Schotland en één van de weinige plaatsen aan de Noordwestkust waar de visserij zich goed heeft ontwikkeld. Hoe kan het toch eigenlijk dat in dit gebied met zoveel wateren met grote visrijkdom, de visserij slechts in beperkte mate van de grond is gekomen? Langs de Noorzeekust van Schotland bevindt zich een veel grotere vissersvloot. Voor de meeste rivieren en meren geldt, dat deze particulier bezit zijn (landeigenaren) en voor de bevolking verboden zijn. Voor de kustwateren ligt dat anders, daar heeft iedereen toegang. Maar toch is de visserij hier in de meeste gevallen nooit goed tot ontwikkeling gekomen.

Oorzaak zijn de kleinschalige aanvoer van vis, afwezigheid van een visverwerkende industrie en de gebrekkige verbindingen met de afzetmarkt. Zelfs toen in de loop van de 19e eeuw de haringvisserij tot grote bloei kwam, bleef de visserij aan de Noordwestkust achter. Het is de mensen hier nooit gelukt om te concurreren met de reders van de Oostkust door met eigen boten te gaan vissen. Dit kwam doordat ze te weinig kapitaal hadden en een fulltime vissersberoep moeilijk te combineren viel met hun traditionele croftersbestaan. De vissersboten waren afkomstig uit de Noordzeehavens en het leverde voor de Noordwestkust alleen tijdelijk werk op in het hoogseizoen.

Fish-farms
Een ontwikkeling van de laatste jaren zijn de fish-farms: drijvende viskwekerijen die in zoetwatermeren en zee-inhammen worden aangelegd. Met behulp van de Highlands and Islands Enterprise (HIS, de opvolger van de Highlands and Islands Development Board) zijn deze viskwekerijen belangrijk aan het worden voor de economie van de westkust. Schotland is nu na Noorwegen de grootste producent van gekweekte zalm. Toch is het maar de vraag of het de plaatselijke bevolking ten goede komt. De nieuwe industrie wordt gecontroleerd door multinationals als Unilever, Booker Mc Connel en BP. De HIS heeft gedacht dat ze door de visindustrie de gemeenschappen in de hooglanden een nieuwe toekomst konden bieden. Maar bijvoorbeeld in het dorp Achiltibuie zijn velen door de industriële productie van de zalm werkeloos geworden. De traditionele levensvormen van het dorp zijn grondig overhoop gehaald.

Bag-net
Vroeger was de zalm van Achiltibuie zeer goed en beroemd. In mei, bij het begin van de jaarlijkse trek van de zalmen naar hun geboorte rivieren om daar te paaien wordt met het typische Schotse ‘bag-net’ zalmen gevangen. In tegenstelling tot de elders gebruikte hangende netten waarin de vissen na een uitputtende doodstrijd sterven worden ze in het bag-net levend uit het water gehaald en met één klap op het achterste deel van de kop gedood. Zo blijft het vlees stevig en is beter geschikt om te worden gerookt. In 1989 bleef voor het eerst in honderd jaar de zalmnetten in Achiltibuie in de schuur. Door de grote aanvoer van gekweekte zalmen is de markt volkomen ontwricht. Ze krijgen nu maar een derde van de prijs die ze vroeger kregen; de methode van het bag-net loont niet meer. Hier komt nog bij dat de viskwekerijen niet altijd werk leveren voor de dorpsjeugd, omdat men liever jongelui uit het laagland aanstelt, die aan fabrieksdiscipline gewend zijn.

Fish-farms & ecologie
De viskwekerijen hebben ook grote ecologische effecten. Ontsnapte gekweekte zalmen die genetisch gemanipuleerd zijn verstoren het genetische bestand van de rivieren. Elke zalmrivier heeft zijn eigen genetisch unieke bestand dat tijdens een evolutie van duizenden jaren is ontstaan doordat elke zalm, dankzij het 'homing-instinct', terugkeert naar de eigen geboorte rivier om te paaien. Gekweekte en genetisch gemanipuleerde zalmen hebben bijvoorbeeld het homing-instinct niet meer. Men is nu bang dat de gekweekte zalmen de inheemse zalmen zullen gaan verdringen.
Schotse kweekzalm, roze, maar met een smerig randje...
Kweekzalm bedreigt de wilde zalm...

De zalmen in de viskwekerijen worden gevoerd met vismeel waarvoor de zee wordt leeggevist op schoolvis als haring, zandaal, lodde en spiering. Hierdoor worden de zeevissen (zalmen, kabeljouwen) beroofd van hun natuurlijke voedsel en worden gedecimeerd.

De viskwekerijen veroorzaken ook veel milieuvervuiling: de gekweekte zalmen worden met zenuwgif behandeld tegen zeeluizen.