De Nederlandstalige springplank voor wandelen, fietsen en klimmen in Schotland
- Laatste wijziging: 2 oktober 2011 -

- Een Nederlandse eerstbeklimming in Schotland-

Ménage à Trois

Door: Sjaak de Visser

 
 Je bent hier:  Home > IJsklimmen > Ménage à Trois

Rannoch Moor. In Schotland deed ik mijn eerste winterklim ervaring op. Samen met Graham en Dave, die ik beiden ontmoet had tijdens een Schots- Nederlandse klimuitwisseling, openden we een nieuwe route in Beinn an Dothaidh.

Ik schrik wakker wanneer de deur wordt geopend. Het blijkt Simon te zijn.
  'It’s 4.30, Shaky.'  
  'Yes , so what?'  
  'Time to get up, lazy bastard.'  
Ik richt mijzelf langzaam op. De kamer begint voor mijn ogen te draaien. Ik voel mij beroerd. Overmatig drankgebruik en een tekort aan slaap heeft mij een flinke koppijn opgeleverd. ‘Haggis and chips’ heeft mijn maag ontregeld. Kortom, het lijkt mij verstandiger dat ik een aantal pillen slik en de komende vierentwintig uur aan bed gekluisterd blijf, maar mijn Schotse vrienden denken daar helaas anders over. Zij schijnen enthousiaste klimplannen te hebben, zodat ik toch maar met tegenzin uit mijn bed kom en mijzelf in mijn ‘smelly helly’ hijs.

Gisteren ben ik aangekomen in Glasgow. Het weerzien met Dave, Graham en Simon werd uitbundig gevierd in de pub. Onder het genot van bier werd er over en weer ‘gebullshit’ over al of niet geklommen routes. Wagenwijd geopende deuren kondigden sluitingstijd aan. Het was pas elf uur. Simon wist vlakbij een fish-and-chips-shop en bood mij heel genereus Haggis, een Schotse specialiteit bestaande uit gevulde schapenmaag, and chips aan, hetgeen, na voor de helft te zijn opgepeuzeld, op een onbewaakt moment over de schouder verdween en op het asfalt uiteenspatte. Bij Graham thuis werd er verder geborreld en was het half twee toen ik eindelijk, na veertig uur nauwelijks geslapen te hebben, het bed indook.

De anderen zijn al uitgebreid aan het ontbijten. Ik werk een toast en een kop thee naar binnen. Meer kan mijn maag waarschijnlijk niet verdragen.

Het materiaal wordt uitgezocht. Het is inmiddels zes uur geworden wanneer wij vertrekken. Simon wordt bij het station uit de auto gezet en zonder hem kunnen wij de reis onverstoord voortzetten.

Het doel van vandaag is Beinn an Dothaidh, een gebied ten zuiden van Glencoe nabij Achallader Farm. Dave en Graham hebben daar een nieuwe lijn ontdekt en willen deze beklimmen voordat andere aasgieren zich erop storten. Volgens Dave en Graham zal de moeilijkheidsgraad wel Grade 5 zijn. Ik weet ongeveer hoe de Schotse wintergradering in elkaar steekt, maar heb absoluut geen idee wat ik in een Grade 5 kan verwachten. De auto is traag. Ik maak het mijzelf gemakkelijk op de achterbank en al snel val ik in slaap.

Ik schrik wakker wanneer de vloeiende lijn van het asfalt wordt verbroken en wij bokkend en schuddend een zandpad oprijden. We zijn er. Het is inmiddels licht geworden. Zon en maan sieren samen de egaal blauwe lucht. Het is windstil maar ijzig koud; uitzonderlijk weer voor Schotse begrippen. De rugzakken worden gepakt. Schoenen en gamaschen gaan aan en we beginnen aan de aanloop.

Al snel kom ik tot de ontdekking dat gamaschen zeker niet zijn bedoeld om te voorkomen dat sneeuw de schoen binnendringt, maar meer om bescherming te bieden tegen de overal aanwezige modder. Ik zak enkele keren zelfs kniediep weg. De aanloop is lang en ik heb moeite Dave en Graham bij te houden. Paden zijn er niet, of zijn deze misschien verborgen onder een dunne laag ijs, aangezien de paden hier tevens fungeren als afvoerkanalen voor de immense hoeveelheden regenwater die Schotland en zijn bewoners zo teisteren. Na twee uur gelopen te hebben komt de route in zicht. Sneeuw gaat over in ijs. We stoppen, komen op adem en bestuderen de geplande route.

Het ziet er indrukwekkend uit. De route is niet lang, misschien honderd meter, maar is daarentegen zeer stijl, vooral het middengedeelte, een loodrechte hoek versnijding gevolgd door een overhang, ziet er afschrikwekkend uit. We eten wat chocolade en pinda’s. De zware arbeid heeft mij gesterkt en doet mijn kater verdwijnen. De klimgordel gaat aan en we binden de stijgijzers onder. We lopen naar het begin van de route en binden ons daar in het touw.

Dave zal de eerste touwlengte voor klimmen. Ik plaats een nut onder aan de wand en zeker hem. De eerste tien meters zijn loodrecht. Dave heeft wat problemen om de juiste instap te vinden, maar eenmaal in de wand klimt hij gestaag verder. De kleine hoeveelheden dun ijs bieden geen plaats aan de pickelpunten. Gelukkig zit er wat turf in de wand hetgeen wel goed houdt.

Ménage à Trois
Ménage à Trois

Al snel verdwijnt Dave uit mijn gezichtsveld. Alle gevoel voor tijd vervaagt en langzaam begin ik te verkleumen. Na lange tijd hoor ik Dave:
  'I’m safe Shaky'  
Graham klimt eerst omhoog en ik probeer weer op temperatuur te komen. Op wat ijzergerinkel na, heerst er een volstrekte rust in de corrie, een eenzaamheid die in slechts weinig klimgebieden is te vinden.

Ik word opgeschrikt uit mijn gemijmer.
  'Hey cloggy it’s your turn to get your fat body up here.'  
Ik laat deze beledigingen gelaten over me heen komen, pak het ijsgereedschap op en begin rustig te klimmen.

Ménage à Trois

Het eerste stuk verloopt probleemloos. Ik begin het zelfs leuk te vinden. Vlak onder de standplaats worden mijn vlotte bewegingen echter gestremd wanneer een loodrechte wand voor mij opdoemt. De ijsbijl hang ik aan mijn gordel. Ik trek mijzelf op aan een goede greep, de treetjes zijn klein maar dat schijnt geen belemmering te zijn voor de stijgijzerpunten. Ik probeer de pickel hoog boven mij in het ijs te plaatsen, maar dit spat uiteen, hetgeen gepaard gaat met een ware vonkenregen. Ik ontwaar een richel boven mij, haak de pickel daar achter en trek mijzelf op. Hier vind ik enkele goede treden. Een korte traverse volgt. Balancerend op kleine treetjes, sporadisch een goede greep of turf voor de pickelpunt, soms deze in een spleetje hangend bereik ik de standplaats. ‘A piece of cake’. Mijn vingers zijn gevoelloos geworden en ijskoud. Ik stop ze in mijn mond om er wat gevoel in te krijgen. Dit gaat gepaard met hevige pijnscheuten, maar het werkt. Na enkele minuten is het gevoel in de vingers teruggekeerd.

Boven ons horen we het geschraap van ijzer en zien Graham naar beneden komen vallen. De tussenzekering houdt! Hij probeert het rechtsom. Ook daar echter zonder succes en hij keert terug naar de spleet, welke nu wel lukt. Een graspol biedt plaats aan een ijsboor en Graham begint aan, wat later blijkt, de sleutelpassage. Dave en ik kijken vol spanning toe; een ijsrichel boven op een bult, een goede greep op de linkerwand, wat snelle bewegingen en Graham staat boven op de bult. Een korte traverse wordt gevolgd door een overhang en Graham is verdwenen. Hij heeft een standplaats.

Van boven komt de geruststellende mededeling dat de laatste touwlengte er niet al te moeilijk uitziet. Het is mijn beurt. Onzekerheid, angst, trillende benen en koude vingers bepalen de eerste meters. Hopeloze spreidstandjes, links de wand aftasten voor grepen en treden, rechts speuren naar ijs voor de pickel, ik vorder snel.

De auteur na de klim
De auteur na de klim

De spleet is verijsd; mijn handen glijden weg. Ik pak de ijsbijl en verklem deze in de spleet, trek mijzelf op en bereik een smalle richel waarop ik goed kan staan. Ik kom op adem en bestudeer de sleutelpassage. De overhandschoenen gaan uit en het ijsgereedschap hang ik aan de gordel. Een voet plaats ik in de spleet, trek mijzelf op aan een ijspegel en plaats de andere voet ergens op de wand, treetjes zie ik nergens. Leunend tegen de linkerwand graaf ik de ijsrichel onder de poedersneeuw vandaan. Met beide handen trek ik mijzelf op aan de richel en weet de greep op de linkerwand te vinden. Snel pak ik de pickel en probeer die ergens te plaatsen, maar vindt slechts poeder sneeuw. Eerst moet ik met behulp van de greep op de bult zien te komen. Het lukt; nu kan ik het ijsgereedschap in goed ijs boven mij plaatsen.

Dave & Graham

Tijdens de korte traverse schiet de pickel los, ik draai weg en dreig onder de standplaats door te vliegen maar een goed geplaatste ijsbijl voorkomt dit. ‘We almost had a flying Dutchman’ hoor ik boven mij. Opgelucht bereik ik de standplaats. Nooit heb ik in een route zoveel dubieuze grepen en treden gebruikt, nooit zoveel uitzichtloze bewegingen uitgevoerd: de route zit vol met verrassingen. Terwijl Dave omhoog komt, klimt Graham alvast de laatste touwlengte. Ik geniet van het uitzicht, maak foto’s en koester mij in de zon, die inmiddels de standplaats heeft bereikt. Wanneer Dave mij bereikt, klimmen we gezamenlijk de laatste lengte naar de top. De eerste beklimming van de route ‘Menage a Trois’. Een schitterende kennismaking met het Schotse winterklimmen.


 

Beinn an Dothaidh & Ménage à Trois
Sjaak de Visser opende deze 'Grade 5' route samen met Dave Saddler en Graham Little op 14 februari 1987. Het is een typische Southern Highlands route. De rots is schist, waarop vaak vegetatie groeit. In de winter bevriezen de vegetatiepollen en daarop is het prima ijsklimmen. Het is wat de Schotten 'turf climbing' noemen. Rond het vriespunt moet je dergelijke routes niet klimmen, omdat je de pollen dan kunt beschadigen. Dat is in de loop van de jaren helaas wel gebeurd met deze route. Dave en Graham openden drie dagen later 'Pas de Deux' -ook een 'Grade 5' met verticale passages- op dezelfde berg. Ménage à Trois is 105 klimmeters lang.
Fotografische topo van Ménage à Trois ...

Beinn an Dothaidh ligt precies oostelijk van Bridge of Orchy en is goed zichtbaar vanaf de doorgaande weg naar Glen Coe (A85). Vijf kilometer ten noorden van Bridge of Orchy ligt Achallader Farm en vanaf daar loopt een pad naar Beinn an Dothaidh.


 
 
          Naar de top van deze pagina  Naar beginpagina Buitensport-Schotland.nl