-Wandelen | Intro Bergwandelen | Wandelen in Highlands | Munros | Ben Nevis -
- Highland High Way | Routes | Access | Woordenlijst | Links | 

- Lochaber, Schotland-

Winterklimmen op de Ben Nevis e.o. en in Glen Coe

Door: Ron Bloksma

 
 Je bent hier:  Home > IJsklimmen > Winterklimmen op de Ben Nevis e.o. en in Glen Coe

 

Bivakhut van de Ben Nevis (in de zomer).
IJsklimmer in 'The Split' op  Aonach mor
IJsklimmer in 'The Split'
op Aonach Mor
Gloovers Chimney sleutelpassage
Sleutelpassage van Gloovers Chimney

De sneeuw valt met bakken uit de lucht. We twijfelen of we onder deze condities wel op stap zullen gaan. De North Buttress route is, of was, het doel. Vooralsnog kiezen we voor een kop koffie in een nabij gelegen hotel 'Kingshouse Hotel'. Drie kwartier later, met slechts een marginale weersverbetering, besluiten we in ieder geval bij de instap van de route te gaan kijken. Op dat moment komen de Ieren, die we kennen vanuit de hut, er ook aan. 'What's keeping you up?', is hun vraag. Wij kijken verdwaasd om ons heen naar de dwarrelende sneeuw. Het zal onze Alpen-klimscholing wel zijn: 'Bij twijfelachtig weer ga je niet op stap.' In de Schotse Highlands zou dan echter menig berg nog steeds op de eerstbeklimming wachten. Het alternatief is dus gewoon op stap gaan. Een relaas van klimmen in de Schotse winter....

MacIntyre Memorial Hut
Uitvalsbasis is de MacIntyre Memorial Hut in Onich. Zoals zoveel hutten in Schotland staat deze hut gewoon in het dal. Sterker nog, de MacIntyre Hut staat aan zee. Vlakbij het klimmers-mekka Glen Coe en de hoogste berg van Schotland, de Ben Nevis, met zijn beroemde North Face. Op beide plekken zijn er (winderige) skipistes. Mocht je het klimmen zat zijn, kun je altijd nog gaan skiën. De bezoekers van de hut zijn van een divers pluimage, verstokte Munro wandelaars, strollers, fanatieke klimmers die een half jaar voor de klas staan afwisselen met alleen maar klimmen en een paar Hollanders. Maar het mengt allemaal erg goed. 's Avonds zit iedereen rond de kolenkachel met een glas whisky. En een eenvoudige route dwingt net zoveel respect af als een 'hard one'.

Turf-climbing
Hoewel er in de afgelopen dagen veel sneeuw is gevallen, zit er nog maar weinig ijs in de klimroutes. Dat is voor de Schotten geen probleem. Die hebben zo hun eigen varianten. 'Turf-climbing' bijvoorbeeld. Als het kwik beneden nul komt, dan bevriezen de veenpollen in de gullies en op de buttresses tot keiharde ijsklompen. Het klinkt misschien vreemd, maar er zijn zelfs enkele beroemde turf-routes in de Highlands. Turf-klimmen is echter een delicaat gebeuren. Bij milde temperaturen loop je de kans de pollen los te trekken. Er zijn hoogoplopende discussies in Schotland over de ethiek van het turf-klimmen bij temperaturen rond nul. Inzet is de beschadigingen die je aanbrengt aan de natuur en het verpesten voor de mogelijkheden voor anderen. Dat er bij het los schieten van een dergelijke pol ook een valrisico is, wordt niet over gesproken.

Haken?
Het gebruik van haken past niet in de Britse klimethiek. In de winter blijkt dat echter toch wat genuanceerder te liggen. Bij een mixed route slaan wij 'voorzichtig' een haak ter ondersteuning van een twijfelachtige dode man: 'Stel je voor dat de Britten naast ons, ons horen.' Maar terwijl Ko omhoog klimt, wordt er in de naast gelegen populaire rotsgraat van de Dorsal Arete driftig op los geslagen. Toch tref je weinig haken 'insitu' aan. De 'de-bolters' zijn namelijk erg actief. In een andere route klim ik finaal een standplaats voorbij. Ik wist zeker, van een eerdere beklimming, dat die standplaats uit drie haken bestond. Na veel zoeken moet ik echter concluderen dat er daar nog maar één van overgebleven is. Die zit zo ver in een spleet gewurmd, dat ze die er niet uit hebben gekregen.

Buachaille Etive Mor. Gaelic (keltisch) voor 'Schaapsherder van Rannoch Moor'. Staat aan de oostelijke ingang van Glen Coe
Buachaille Etive Mor. Één van de mooiste en prominentste Schotse bergen.

North Butress
Terug naar de route op de North Butress. De route bevindt zich op de Stob Dearg van de Buachaille Etive Mor. Het is een van de bekendste bergen in de Highlands. De 'Buachaille' ligt erg fotogeniek aan het begin van het dal Glen Coe. De North Buttress is een mixed route door een 200 meter lange serie van schoorstenen. Gevolgd door IIe graads terrein tot de 1021 meter hoge top.

De Ierse broers gaan ons voor in de eerste twee touwlengten. De oudste is die nacht nog uit Londen aankomen rijden (800 km!). Hij krijgt enige problemen met een schoorsteen. Na enkele benauwde momenten wurgt hij er zich echter doorheen. Nu is het Wijnand's beurt. Hij kijkt goed om zich heen en weet de lastige passages goed af te zekeren met twee nuts. Zijn zelfvertrouwen wordt hierdoor blijkbaar versterkt en zonder problemen klimt hij door de schoorsteen heen (grade IV). Als hij echter zijn hoofd uit de schoorsteen steekt, valt de Ier. Hij komt met een plof voor Wijnand neer, in het sneeuwpak van een plateautje. Het stuk waaruit hij viel is veel eenvoudiger dan de net bedwongen schoorsteen. Direct komt hij dan ook weer overeind en klopt zich af. En met de mededeling 'First fall in lead!' (eerste voorklimmersval, red.), gaat hij weer vrolijk verder. Pas aan het eind van die touwlengte, neem hij rust. Als ik later naast hem sta, erkent hij dat het misschien allemaal wel erg veel is.

The British Way
Dat de Britten nuchtere mensen waren was de week ervoor al duidelijk geworden. Toen lag er nog niet zoveel sneeuw en de ijsklimcondities waren niet echt bijzonder. Aangekomen bij de rotswand van Stob Coire nan Lochan, kijken we in het klimgidsje nog eens naar de foto. Blijkbaar zijn er wel eens betere winters geweest voor ijsklimmen. Een Brit vraagt ons naar onze plannen. Als we Twisting Gully (grade II/III) antwoorden, is zijn reactie: 'Must be an interesting climb.'. Geïnterreseerd als we zijn, gaan we op weg. Maar het bleek niet anders dan onderkoeld Brits voor: 'Veel succes, maar mij niet gezien onder deze condities.'

Praktische oplossingen zijn ook snel gevonden bij de Britten. Zo spreken we een drietal Welshmen in de Clagaich, de klimmerspub in Glen Coe. De Clachaig is een absolute must voor een ieder die in deze regio gaat wandelen of klimmen! We waren deze Welshmen, twee onervaren forse kerels en een klein ervaren mannetje, al eerder tegengekomen bij een wandeling naar de top van de Ben Nevis. Hun plan was toen de Tower Ridge te beklimmen. Het is de langste graat op het Britse eiland die in de winter fraai mixed klimwerk biedt. De Welshmen waren echter veel te laat vertrokken voor deze lange klim. Dat vormde voor hun echter geen enkele belemmering. Onder het genot van een ale vertellen ze hun relaas.

Door de onervarenheid vorderde het klimmen maar langzaam. Het duister maakte de zaak nog hopelozer en ze waren dan ook pas om elf uur op de top. De afdaling van de Ben Nevis is berucht bij mist en donkerte. Er zijn enkele gapende afgronden waarlangs je nauwgezet moet manoeuvreren. Twee keer de goede kompasrichting aanhouden in een exact aantal meters en het gevaar is geweken. De Welshmen hadden zo hun eigen oplossing. Op de top werd het de kleinste voorop ingebonden in het touw en de twee forse kerels aan het eind. Met goede moed liepen ze in de voorgeschreven kompasrichting. Zodra de kleinste over de rand verdwenen zou zijn, wisten ze dat ze rechtsaf zouden moeten slaan.

Een paar dagen later staan we echter zelf voor het probleem: vermoeid van de lange van de klim van de Tower Ridge, in de mist en het donker op de top van de Ben Nevis. Het onderscheid tussen de rode noordpijl en witte zuidpijl blijkt dan opeens erg moeilijk te zijn. I.p.v. naar het pad in noordwestelijke richting te lopen, gaan we vrolijk naar het zuidoosten. Anderhalf uur, en de nodige escapades in de zuidflanken van de Ben Nevis, later zijn we weer terug op de top. Gelukkig staat er een soort hondenhok op de top, waar je kunt bivakkeren. Maar vindt die maar eens in de donkere mist! Pas als we er een 5 meter voorstaan, zien we het bivakhutje. Het wordt een 'erg knusse' nacht in een te krappe bivakzak. Maar we zijn veilig. En uiteindelijk vallen we zelfs in een soort van slaap. De volgende ochtend, worden we in het dal opgewacht door de politie. Ze wilden net de mountain rescue alarmeren.....

Aonach Mor
De NO-wand van de Aonach Mor biedt korte klimroutes van 150 meter. Door de hoge ligging (instap op 1000 m) en de continue drainage van het erboven liggende plateau, ligt er elke winter wel ijs in de gullies. Op weg naar de Aonach Mor hebben wij de hoop op ijs echter al opgegeven. De ijsschroeven liggen dan ook in de hut. De ijsvorming was nog steeds gering. Na een twee uur oriënteren door dikke mist en het vermijden van de lawinegevaarlijke oost-hellingen, staan we onder de wand.

Als instap variant op The Split (grade III) kiezen we een leuke bevroren waterval. De dikke ijspegels gebruiken we als tussenzekering. Na een korte traverse staan we in de route zelf. Helaas, er ligt zo goed als geen ijs in deze route.

We continueren de traverse en komen in de Left Twin (grade III/IV). En ja hoor: 100 meter blank ijs in de gully! De wand rechts van de route biedt aanvankelijk nog wel plaats voor een zekering. Alleen bij de steilste stukken aangekomen (75-80 graden) is er geen spleetje in de rots te bekennen. Ik sta voor een muur van ijs en een weg terug is er niet meer. Naar beneden kijkend, zie ik 10 meter onder mij de laatste zekering. Bij een val zou ik echt zeer onfortuinlijk terecht komen tegen de wand en allerlei ijsobstakels. Na wat getreuzel, schreeuw ik Wijnand mijn benarde positie door. Daarbij realiseer ik me echter, dat het allemaal tussen de oren zit. Met een diepe zucht begin ik te klimmen. Na 10 meter heb ik het eerste van de twee steilste stukken gehad en hak een comfortabele plaats voor mijn voeten. Deels ben ik opgelucht, maar er is nu echt geen weg terug meer! Ik klim door. Daarbij zit ik nu ook nog eens in de spindrift: naar beneden tollende stuifsneeuw, die zo'n beetje in je onderbroek terecht komt.

De tweede steile passage heeft een verraderlijke draai. Opeens hang ik aan één bijl en één stijgijzer. Het zit puur tussen de oren... Ja, dat zal wel! Daarna wordt het snel eenvoudiger. Bij het eerste grote blok met een spleet erin, maak ik snel een standplaats. Terwijl Wijnand nakomt neem ik een verdiende slok hete thee. Wijnand vindt het allemaal prachtig, maar is maar wat blij dat ik heb voorgeklommen.

Rijk door de ervaring, gaan we op weg naar de Ben Nevis noordwand voor de Curtain. Deze keer zijn we op stap met ijsschroeven in onze rugzak. De Curtain (grade IV) is een korte route over een ijsgordijn van 65-70 graden. Een route die de laatste jaren weinig in conditie is geweest. Helaas blijkt er slechts dun ijs aanwezig te zijn. Na enkele meters in de route plaats ik een ijsschroef, maar het ijs is bros en de dikte niet geweldig. Even denk ik terug aan de Left Twin, aan 'het zit allemaal tussen de oren'. Deze keer geloof ik er niet in, hier kan ik nog terug.

We vervolgen onze route langs de noordwand naar de Gloovers Chimney (grade III/IV). Een gully die uitkomt in een nauwe schoorsteen in een flank van Tower Ridge. De eerste touwlengte is puur ijs. Elke meegenomen ijsschroef wordt benut. Daarna volgen we de grote gully. Door de aanhoudende sneeuwval van de afgelopen dagen, ligt er een dik pak sneeuw. Gezekerd checken we het lawinerisico. Dat valt wel mee, maar dat geldt weer niet voor het omhoog gaan. Het is letterlijk zwemmen. De laatste twee touwlengten worden weer interessant. De schoorsteen zelf is fraai mixed klimwerk. Een Schotse kennis had het al gezegd: 'Zorg dat je de laatste touwlengte voorklimt!' Deze schoorsteen wordt zelfs schouderbreed. Het is een juweeltje. De schoorsteen komt uit in de Tower Gap. De Tower Gap vormt het laatste probleem voor de beklimmers van Tower Ridge. Terwijl we in de gap staan, passeren we twee Britse touwgroepen. Nog net voor het donker staan we op de laatste meters van Tower Ridge.

Samen met de Britten staan we op de donkere top van de 'Ben'. Terwijl ze al weglopen wordt er nog gevraagd 'You'll find your way down?' Snel gooien we de spullen in de rugzak en lopen er achteraan. Hoewel het nu niet mistig is, willen we niet nog een nacht hierboven zitten. De top is mooi, maar het dal warm.


 

Meer informatie?
Meer informatie over Glen Coe de Ben Nevis en ijsklimmen vind je op onderstaande links:
IJsklimmen op de Ben Nevis...
Glen Coe...
IJsklimmen...


 
 
          Naar de top van deze pagina  Naar beginpagina Buitensport-Schotland.nl