De actuele klimcondities lijken goed, dus trekken we er op uit. Eenmaal bij de routes aangekomen worden we omringd door ijszuilen en blijken de condities fantastisch....

Toen ik voor het eerst 'Four Scotch, no ice!' bestelde, werd ik door de Schotse barman meewarig aangekeken. Hoe ik het in mijn hoofd durfde te halen om te veronderstellen dat er ijs in de whisky zou worden gedaan? En welke Scotch zou meneer dan gehad willen hebben? Er is keuze uit tientallen, merendeels lokale whisky's. De single malts zijn heerlijk, na afloop komt er echter wel een kleine terugslag, drie pond is niet echt goedkoop. Dat drank het goedkoopste is in de regio waar die wordt geproduceerd, gaat voor Schotse whisky dus niet op. Maar waar smaakt hij beter dan in een pub na afloop van een dag hard klimmen? Er moest dus eerst worden geklommen. Gelukkig was het ijs dat niet in de drank mocht, wel in ruime mate aanwezig buiten de pub!

Liathach (1055 m) vanaf Loch Torridon (Foto: Richard Bökenkamp ©)

Schapen, zalm en Munros
Na een week klimmen in de Cairngorms verkassen wij met zijn vieren naar de Torridon Hills. Hier ligt het idyllische vissers-dorpje Torridon met slechts 150 inwoners aan een prachtige baai die in verbinding staat met de Atlantische Oceaan. In vroeger tijden was dit de laatste monsterplaats voor de grote oversteek naar Amerika. Hoog hoven de baai torent de Liathach uit. In deze tijd van het jaar, de eerste week van maart, is er niet veel te doen. De schapen hebben hun zuiver scheerwollen jas nog aan en de zalm hoeft nog niet in blik. Deze winter is de jeugdherberg pas voor het eerst, bij wijze van proef, ook 's winters open, dus veel toeristen zijn er niet. De toeristen die hier komen is het vooral te doen om de Munros die hier in de omgeving liggen. De Liathach is zelfs een van de hogere (1055 m) en tevens een van de moeilijkere Munros. Maar wij zijn hier niet voor 'Munro bagging'.
Meer over Munrobagging...

Tim had in de ramsj in Nederland het boek 'Cold Climbs' op de kop getikt en daarin werd heel lyrisch over dit gebied geschreven. De Torridon Hills zijn niet het meest zekere gebied voor het ijsklimmen wegens de ligging direct aan zee. Als er echter wel ijs is, vormt het een waar walhalla voor de ijsklimmer. Dit jaar zijn wij daarom twee weken in Schotland om zo ook de meer afgelegen klimgebieden te kunnen bezoeken

De waard van de jeugdherberg kan ons niet veel concrete informatie geven over de actuele klimcondities. Er zitten op dat moment nauwelijks klimmers in het hostel en zelf heeft hij nog niet veel kunnen klimmen. Maar volgens hem is er sinds jaren wel weer 'het een en ander in beklimbare conditie'. Vol verwachting gaan wij dus de volgende dag op pad.

Omringd door ijszuilen
Eerst rijden we zeven kilometer landinwaarts, om de auto vervolgens achter te laten op een parkeerplaats van het nationale park. Omdat wij praktisch op zeeniveau beginnen is het een flinke tippel naar het begin van de routes die op ongeveer 700 meter hoogte liggen Het pad is voor het grootste deel bedekt met sneeuw en ijzel. Vanaf het pad zijn de diverse 'coireags', kommen in de wand waarin de ijsroutes zich bevinden, gemakkelijk te vinden. Wij gaan voor onze eerste route naar de laatste kom, de Coireag Dubh Mor. Omdat het een doordeweekse dag is, zijn er maar weinig andere klimmers actief. We zouden de hele week niet meer dan drie andere touwgroepen tegelijk zien.

De condities zijn super! Als we in de kom aankomen worden we omringd door ontelbare ijszuilen. In alle routes die in het gidsje worden vermeld, hangen ijspegels en zijn de rotsen bepleisterd met sneeuw en ijs. De route 'Test Department', een vrijstaande ijszuil, is sinds vele jaren weer compleet en reikt tot aan de grond. Die dag, zo blijkt achteraf, wordt dan ook sinds tien jaar weer de originele inklim geklommen. Dit nieuws gaat als een lopend vuurtje door Schotland en een dag later hangen de volgende klimmers uit Glasgow alweer in de route. Zij hebben, geheel conform de Berghaus-slogan, een snipperdag opgenomen door middel van 'phone in sick'.

Check in the box
Ter kennismaking met dit nieuwe gebied kiezen wij een lijn in de wand rechts naast de 'Way Up Gully'. Meer naar rechts staan wel routes beschreven, maar de plek waar nu het meeste ijs hangt, wordt niet genoemd in het SMC-gidsje. Wij noemen de lijn maar 'Check in the box' en waarderen hem als een 'stiff' 4.

Edwin laat mij voorgaan. Het is zijn eerste Schotse winter en hij heeft de smaak al goed te pakken, maar dit is toch wel andere koek dan wat wij tot op heden hebben geklommen in de Cairngorms. Daar bestonden de routes met name uit rots, bedekt met verglas en sneeuw en was er slechts sporadisch waterijs.

'Check in the box' begint met een paar meter steil ijs dat los staat van de rotsen. Daarna volgt een versnijding met dun ijs. Het is niet ontzettend steil maar, wel ontzettend spannend. Onder het ijs gaat een rotsplaat schuil. Daar kom ik achter wanneer, na een kleine tik met de ijsbijl, de verglas als een gebroken ruit naar beneden rinkelt. 'Edwin, bukken!'. In de werkelijke versnijding is het ijs een paar centimeter dik maar niet al te solide. Tussen ijs en rots sijpelt, niet echt geruststellend, smeltwater.

Al snel ben ik zo ver boven mijn enige tussenzekering uitgeklommen dat een eventuele val met een grounder zal eindigen. Hopelijk is dat dan een zachte plof in de poedersneeuw.... Tussenzekeringen in rots noch ijs zijn hier mogelijk. Voetje voor voetje sluip ik omhoog en na een meter of zeven arriveer ik op een bandje. Eindelijk weer een mogelijkheid voor een tussenzekering. Ik probeer mijn weg te vervolgen over een verticale zuil die toegang geeft tot het vlakkere middelste wanddeel. Maar als ik boven aankom, krijg ik zicht op de uitklim van de touwlengte. Weer een rotsplaat van een graad of vijfenzeventig steil, alleen nu niet met een laagje verglas zoals eerst, maar slechts papperige firn waar ik totaal geen houvast met mijn bijlen kan vinden. Even stressen, nadenken en dan toch maar weer terugklimmen naar het bandje. Meer naar links is er wel een beklimbare mogelijkheid. Met een spreidstap tussen twee losse blokken en de bijlen in het bevroren gras traverseer ik onder een overhang door en kom zo op een goede standplaats aan. Relais!

IJsklimmen in Torridon (Grade 4/5) (Foto: Richard Bökenkamp ©)

Kraakijs is geen breekijs...
Edwin klimt vlot de tweede lengte voor. Dit lijkt meer op het klimmen zoals wij dat eerder in de Cairngorms aantroffen met vooral besneeuwde en beijzelde rotsen. Na een hoekversnijding volgt een kort pijlertje en dan is er relais aan een van de vele blokken in het middendeel van de wand. Met 'running belay' klimmen wij verder en nemen wij enkele tot acht meter hoge en tot 80 graden steile stukken waterijs en komen zo snel onder aan het bovenste wanddeel.

Een prachtige ijslengte is ons deel. Het sfeerbeeld is compleet met de opkomende mist en koude wind. Wordt het toch weer een 'great day in the outdoors' zoals ze dat hier noemen? Met dit understatement werd namelijk eerder deze vakantie een hagelbui met 10 Beaufort genoemd. De ijslengte gaat enigszins diagonaal naar rechts met bovenin een korte traverse over een luifel van ijs. De route heeft nog het meeste weg van een parasol en steekt een kleine meter uit. Enigszins vertwijfeld zoek ik naar beschutting als Edwin op de ijsluifel gaat staan. Maar gelukkig hebben wij de nul-graden isotherm ingehaald met het hoger klimmen en de opkomende koude zal ook wel zijn bijdrage hebben geleverd aan de stevigheid van deze luifel. Hij houdt... en er gebeurt niets: Edwin kan iets hoger veilig relais maken. Als ik naklim kraakt de luifel weer even onheilspellend, maar ook voor Schots ijs schijnt te gelden: kraakijs is geen breekijs.

Via eenvoudiger terrein bereiken wij snel de graat en dalen hierover af. De afdaling is vrij eenvoudig. De 'Way Up Gully' is, in tegenstelling tot wat zijn naam doet vermoeden, vooral interessant als afdaalroute. 's Zomers is dit een puingoot waardoor Munro baggers omhoog kunnen zwoegen. Nu is het een couloir van 45 graden vol met stuifsneeuw. Eh, hoe zat dat ook alweer met Triebschnee? Er zijn sporen, maar voor de zekerheid zekeren wij eerst nog even een stukje om de sneeuw nog even goed te kunnen testen. In het gidsje wordt gezegd dat je hier een mooie bumpslide kan maken, maar wij wagen ons daar nog maar niet aan. Met een half uur afdalen zijn wij weer onderaan de wand. Snel een laagje kleren uitpellen, droge handschoenen aan en een laatste slok koffie om ons dan in het laatste daglicht naar de auto, 700 meter lager, te haasten. Gelukkig halen we nog net met daglicht de sleutel-passage van de aanloop: de beijzelde stepping stones. Bij het licht van onze hoofd-lampjes lopen wij het laatste stuk terug.

Tussen bril en helm
De tweede route die wij in dit gebied klimmen is 'Poachers fall' (Schots 5) en is een van de klassiekers. De aanloop is dezelfde als die wij eerder deden. De vroege en snelle start met als doel als eerste in de route te zijn, blijkt te werken. Een paar andere klimmers hebben die dag ook hun oog laten vallen op deze waterval en die zijn we mooi voor. Het weer is goed, een paar graden onder nul en weinig wind, dus geen spindrift.

De eerste lengte is een pittige opwarmer met 45 meter ijs tot 80 graden overhangend. Goed ijs. Elke slag met de ijsbijl is raak. Tijdens het naklimmen komt er spontaan en zonder enige waarschuwing een stuk ijs van boven Edwin's standplaats naar beneden. Een harde slag op mijn hoofd. Nadat alle sterretjes zijn verdwenen controleer ik alles. Er stroomt alleen wat bloed van onder mijn helm in mijn oog. Gelukkig is mijn bril nog heel. Dit soort grappen heeft mij al twee keer een bril gekost. Nu is het ijs tussen bril en helm terechtgekomen. Dit moet je niet overkomen tijdens het voorklimmen... De extra adrenaline van dit voorval kan ik goed gebruiken voor de volgende lengte. Dit is de sleutellengte en net boven het eerste relais is gisteren een voorklimval van zeven meter gemaakt doordat het ijs te bros werd voor de ijsbijlen. Ik begin daarom met een traverse van vijf meter, circa 75 graden, naar links. Daarna volgt een maagdelijke pilaar van enkele meters van 90 graden om dan door te gaan met een kleine tien met er verticaal schollerig ijs. Erg spannend maar wel veilig af te zekeren.

Four Scotch!
Via minder steil terrein maken we de lengte af en wordt er relais gemaakt aan het begin van het markante couloir. Edwin klimt dit voor. Er zijn oude sporen die in de allersteilste delen een soort ladder vormen. Het is een volle 50 meter-lengte tot 85 graden steil. Het relais is onder aan het firnveld, waar de vierde lengte ons over voert. De laatste, vijfde lengte bestaat uit eenvoudige rotsen. Na drie uur klimmen staan wij op de top. Het uitzicht is prachtig. Toch blijft het gek om de zee zo dichtbij te zien.

De afdaling gaat over bekend terrein via de 'Way Up Gully' waar het op de begrenzende wanden goed ijsboulderen is. Voordat de duisternis invalt zijn wij weer terug bij de auto en halen we de anderen op om naar de pub te gaan. Daar bestel ik als geroutineerde pubbezoeker 'Four Dalwinnie, single malt'.