Artikel uit de Parool van 3 april 2004

Er is niets leuker dan met alleen maar Britten berg op berg af te wandelen. Helemaal rond het Schotse dal Glen Coe, dat de ruigste en hoogste bergen van Groot-Brittannië heeft.

Coire an Lochan in Glen Coe (Foto: Clive Teare ©)

Tony lijkt zo weggelopen uit een Britse detective of een Engelse plattelands tv-serie. Zijn tweedped, z’n groen geruite knickerbocker, z’n knalrode sokken omhoog gehouden door sokkenophouders met een blauw, bungelend kwastje eraan, verrekijker om z’n nek, kompas in z’n broekzak en kaart in de binnenzak van z’n regenjas; een betere figurant kun je je niet indenken. Ik waan me meteen in een serie van Inspector Morse of A touch of Frost. Alleen de moordzaak ontbreekt.

Tony is de motor achter de wandelingen, een bejaarde ex-militair die nog als een geit bergen opklimt en bergen afsuist. Dit keer heeft hij Schotland uitverkoren – specifieker gezegd het gebied rond het dal Glen Coe geflankeerd door ruige bergen - en tien medewandelaars onder familie, vrienden en bekenden gevonden die hem door weer en wind volgen, blij dat hij de route uitstippelt, kaartleest en zorgt dat we elke avond weer heelhuids in ons verblijf terugkeren.

Gezelschap
Een grappig gezelschap met één gezamenlijke liefde: de liefde voor ruig wandelen, buiten de gebaande paden, nog liever daar waar geen paden zijn, en het liefst heuvel of berg op en af. Zo is er Kate, achter in de dertig, boerin, onderneemster en moeder. En Lucy, ook ergens in de dertig, in het dagelijks leven accountant in Londen. Onderweg zal ze het toegeven, een saai beroep, maar toch ook wel leuk. Ook Pennie, in de vijftig, voelt na al die jaren niet meer zoveel bevlogenheid voor haar parttime baan bij de belastingen. James zal zo tegen de vijftig zijn. Hij heeft als voormalig advocaat zijn schaapjes al op het droge en vult zijn dagen met liefdadigheid, jagen, fietsen, reizen en wandelen, en dan ook het liefst in knickerbocker en met tweedped op. Dan is er Harriët, moeder van kinderen die op kostschool zitten. Haar man Alex, zakenman, heeft ze overgehaald een paar dagen mee te wandelen. Eigenlijk houdt hij meer van vissen, maar die toppen van de Schotse bergen wil hij toch ook wel eens beklimmen. Hij zal zich tijdens de wandelingen ontpoppen als een galante heer die vooral de bejaarde dames Margaret en Lynn dwars door beekjes leidt en hen bijstaat als ze door glibberige, rotsachtige, nauwe kloven moeten afdalen, of een duwtje naar boven nodig hebben. En niet te vergeten Hillary, domineesvrouw, die haar drukke gezinsleven met eigen kinderen en geadopteerde Roemeense kinderen, even achter zich heeft gelaten. Ik als enige niet-Brit ben een beetje een vreemde eend in de bijt, al valt het mijn medewandelaars op een gegeven moment niet meer op. Dan begint het gemopper op de regelgeving gedicteerd uit Brussel en de Europese Unie. Heerlijk, Britser kan het niet.

Beinn Bann, met de Great Glen en Loch Lochy op de achtergrond (Foto: Clive Teare ©)

Maar veel wordt er niet over werk of politiek gepraat, hooguit na een paar dagen heb je het er eens over. Waar het wel continu over gaat is wandelen, het steeds veranderende landschap en de woeste natuur. Vraag je normaal gesproken bij een eerste kennismaking wat de ander voor werk doet, hier is de eerste vraag, waar heb je gewandeld en welke tochten heb je gelopen?

Hotel voor natte spullen
Die vragen klinken ook door in het wandelhotel waar we logeren. Het is een hotel van een Britse buitensportorganisatie en geheel ingesteld op wandelaars. Gelukkig maar, want als je na een dag uren wandelen door een nooit ophoudende regen binnenkomt, is er niets prettiger dan je schoenen en regenkleding in de speciaal ervoor bestemde ruimtes te drogen te hangen. De verwarming staat er dag en nacht te loeien en een apparaat zuigt het vocht de ruimte uit. Niks fijner dan de volgende dag droge schoenen en kleding aan te trekken. Met de ijdele hoop dat het vandaag misschien droog zal blijven.

In Schotland weet je het nooit en deze week zal ik dan ook alle denkbare weersomstandigheden meemaken: strorm, mist, regen, hagel, sneeuw, bewolking, maar ook een stralende zon. Op de eerste wandeldag kan ik me zonneschijn met geen mogelijkheid voorstellen. Het is een typische regendag, een ‘miserable day’, zoals m’n wandelgenoten het noemen. Tijdens de zeven uur dat we wandelen, houdt het geen minuut op met (mot) regenen. Tony heeft een wandeling uitgekozen over bergkammen. Eerst flink stijgen, maar bovenop een tocht met prachtige vergezichten, beloofde hij de avond ervoor. Ja, ja, alleen vandaag niet, want de bergtoppen zijn gehuld in laaghangende bewolking. Op sommige plekken zie je zowat je medewandelaar voor je niet. Bovendien staat er ook nog eens een strakke wind.

Een mooie dag boven Glen Coe
Maar dan de volgende dag, wat een verandering! De dag begint ijzig koud, maar het is droog en we zijn nog maar net op pad of de zon breekt door. De afgelopen nacht is er neerslag gevallen, wat betekent dat op de bergentoppen verse sneeuw ligt. Een perfecte dag voor de imposante, ruim zes kilometer lange bergrug Buachaille Etive Mor, Gaelic voor ‘Grote Schaapsherder van Etive’, met Stob Dearg als hoofdtop. Er is geen pad, zoals er zowat de hele week geen paden zullen zijn, dus zigzaggen we omhoog. Bij elke stap moet ik opletten waar ik m’n voet zet, om te voorkomen dat ik m’n voet verzwik over verstopte keien, wegzak in moerassige grond of uitglij in overal opduikende stroompjes waardoor m’n schoenen vol water zouden kunnen lopen. Je hebt er een dagtaak aan, maar mentaal is het ontzettend ontspannend. Na zo’n achthonderd meter klimmen, staan we in de kraakverse sneeuw en kijken we uit over het Glen Coe-gebied. Het is ongelooflijk helder weer en overal zien we witte bergtoppen en diepblauwe meren in de dalen. Hier doen we het voor! En het geeft zo’n kick, dat we Stob Dearg er nog ‘even’ bijpakken. Wandelen is het niet meer te noemen, maar klauteren. Bewonderend kijk ik naar de bejaarde dames Margaret en Lynn, die zonder morren, soms op handen en knieën, naar de top klauteren. Lynn zal later toegeven dat dit toch wel erg zwaar was, maar het uitzicht maakte alles goed. En ze heeft toch maar mooi de ruim 1000 meter hoogte gehaald.

Schapenmaag
De laatste avond, na zes dagen intensief wandelen, wordt het afscheidsdiner opgeluisterd door een jonge meid in kilt met een snerpende doedelzak. Als voorgerecht staat haggis op het menu, een Schots gerecht bestaande uit schapenmaag, gevuld met gekruide lever, restjes slachtafval en aangevuld met havermeel en een uitje. De Schotten vinden het een delicatesse…

De ridge van Buachaille Etive Mor (Foto: Clive Teare ©)

Munros & Munro Baggers
Ik zit tussen Martin en Clive in, sportieve mannen die de hele week deel uit hebben gemaakt van de Munro Baggers-groep. Munro Baggers blijken bergbeklimmers te zijn, legt Clive uit, die alleen maar Munros willen beklimmen. Oftewel bergen boven de 3000 voet (914 meter), genoemd naar Sir Hugh Munro. Die stelde ruim honderd jaar geleden een lijst op met deze hoogste bergen in Groot-Brittannië en elk jaar werken heel wat Munro Baggers de lijst met 284 Munros af. Helaas hebben Clive en Martin deze week minder toppen kunnen bedwingen dan ze hadden gehoopt, vanwege de stormachtige wind.

Ik kom erachter dat ik ook een Munro heb beklommen, mijn eerste dus! Want Stob Dearg, de top van Buachaille Etive Mor, blijkt een Munro te zijn. Clive en Martin kijken jaloers, aangezien zij zich deze week ook aan deze top hebben gewaagd. Maar ze moesten voortijdig afhaken omdat ze van de berg afgeblazen werden.

Wandelen in Schotland is zo onvoorspelbaar, concluderen we eensgezind. Maar dat is nu wel juist de charme.