Alle 277 Goed!, Eerste Nederlandse Munroïst is stiekem met tweede rondje bezig, Schotland

De Nederlandstalige springplank voor wandelen, fietsen en klimmen in Schotland
- Laatste wijziging: 10 augustus 2010 -

Toon deze pagina
in print-opmaak

- Interview met Johan de Jong-

Alle 277 Goed!

Eerste Nederlandse Munroïst is stiekem met tweede rondje bezig

Je bent hier:

Home > Munros > Alle 277 Goed!

Moeten Munros nog een introductie hebben? Niet voor de vaste bezoeker van deze website. Maar voor menigeen wel. Munros zijn Schotse bergtoppen hoger dan 3000 voet: 914 meter. Bergtoppen? Van 914 meter? Ja, en dat is -eerlijk gezegd- hoog zat met het Schotse klimaat. In 1891 stelde Sir Hugh Munro een lijst op van deze bergtoppen. Een kleine driehonderd. Nog geen eeuw later is het een populaire bezigheid in Schotland om al deze bergtoppen te beklimmen. En niet alleen voor Schotten en Britten. Johan de Jong (1948) uit Hardenberg is er in geslaagd ze allemaal te beklimmen. Als eerste Nederlander en als één van de eerste drie buitenlanders. Maar gaat het alleen om het 'afwerken van een lijstje'? Nee, het vormt de achtergrond van belevingen en verhalen.

Johan de Jong

Hoe ben je er toe gekomen om Munros te gaan beklimmen?

'Het begon allemaal met een boek van Hamish Brown: Hamish's Mountain Walk, een verslag van zijn tocht over alle Munros. Eerlijk gezegd had ik nog nooit van Hamish Brown of Munros gehoord. Het leek me gewoon een aardig boek. In een vakantie in 1986 heb ik het van A tot Z uitgespeld. Ik werd gegrepen door zijn passages over de 'secret heart of the mountains' en de 'heavenly hell' van het bergwandelen. Aan het eind van de week, dacht ik: 'dat kan ik ook'. Pas op mijn verjaardag, drie maanden later vertelde ik wat ik van plan was. Voor Lidy, mijn partner, was dat geen verrassing: 'Dat wist ik allang...'.

In het voorjaar van 1987 gaat Johan naar Schotland en loopt een stuk van de West-Highland Way, als eerste kennismaking met Schotland. De Munros staan direct langs de route.

'Ik had alleen ervaring met het lopen van meerdaagse tochten in Jämtland en het gebied rond de Kebnekaise in Zweden. Maar het zag er niet moeilijker uit. Dit moet lukken, dacht ik. Ik ben in augustus 1987 van start gegaan met het idee dat ik tenminste tien Munros wilde 'doen' om te kijken of ik het leuk zou vinden. En er moest wel een beetje tempo in zitten, anders zou het wel heel veel tijd gaan kosten. En het was leuk!' Lidy krijgt een telefoontje: 'Foute boel! Ik heb er tien en ik ga door.'

In dezelfde vakantie klom hij er nog tien bij.

Dat is grappig. De meeste Nederlanders komen pas gaandeweg met begrip Munros in aanraking. Veelal, terwijl ze aan het wandelen zijn in Schotland. Sommige hebben er dan al een aantal beklommen. Het doel alle Munros te beklimmen komt pas veel later. Is deze aanpak kenmerkend voor de persoon Johan de Jong?

'Dat weet ik niet. Maar het is wel zo dat ik, als ik eenmaal iets in mijn hoofd heb gezet, dat dan ook wil doen. Zolang ik het leuk blijf vinden, tenminste!'

En toen volgden er nog 257 Munros. Hoe heb je deze beklommen?

'Ik heb bijna alles alleen gelopen. Bij het beklimmen van de South Shiel Ridge heb ik vanuit Ratagan Youth Hostel een gelegenheidsgroepje georganiseerd van zeven mensen.'

Hoe kom je van de één naar de andere Munro?

'Vaak met een auto, maar ook regelmatig de bus, boot of de trein. Daarnaast op de fiets. Zo ben ik in 1989 met de mountainbike van Stirling door Schotland heen gefietst, onderweg Munros klimmend. Via de Orkneys en Shetland ben ik met een veerboot naar Noorwegen gegaan. Daar stond Lidy me op te wachten. Geweldige tocht!

'De mountainbike is soms erg handig voor het bereiken van sommige afgelegen bergen. Sgurr nan Ceathreamhnan in Glen Affric bijvoorbeeld. Daarvoor moet je anders al gauw een meerdaagse tocht maken -en nu spaart de mountainbike je een lange heen- en terugwandeling uit. Over de onverharde wegen (Landrovertracks) en paden kun je snel behoorlijke afstanden afleggen op de fiets.'

'Zo heb ik de meeste Cairngorms gedaan vanuit Inverey (een Youth Hostel zuidoostelijk van de Cairngorms, red.). Ik was van plan om aan de zuidrand van de Cairngorms mijn tent neer te zetten en dan verder dagtochten te ondernemen. Bleek op de eerste dag dat je met de fiets zo snel het gebied binnenkwam, dat je riante tochten kon ondernemen. Na elke tocht liet ik me geriefelijk -nou ja, toen had mijn mountainbike nog geen enkele vering- terugzakken naar Inverey.' 'Dat was trouwens voor enkele andere wandelaars, die ook in Inverey verbleven, een openbaring. Die hebben zich acuut een stel fietsen gehuurd in Braemar. Ha, ha'

Bovenop Buachaille Etive Mor (voorjaar 1993)

Creag Meaghaidh in het voorjaar maar winter op de top (1994

Met fietspomp boven op Bla Bheinn (1987)

Chno Deag in de warme zomer van 1989. Let op het handdoekje tegen het zweet.

Met mijn ATB aan de zuidkant van de Cairngorms (1991)

'De gids' voor Munrobaggers is het boek van Bennet. Daarin worden bijna alle Munros als dagtochten beschreven. Heb jij veel meerdaagse tochten gemaakt?

'Dagtochten en meerdaagse tochten. Maar als het even kon liet ik de tent staan. Er zijn ook situaties geweest waarbij het hele hebben en houden wel mee moest. Zoals toen ik negen Munros van de Mamores allemaal in één dag wilde doen. De dag ervoor ben ik met een tent hoog op een pas gaan staan. Het is fantastisch als je de volgende morgen vroeg zo hoog in de bergen wakker wordt. Maar na alle Mamores was ik, ondanks dat het een schitterende dag was, 's avonds echt een beetje dood.'

'Maar, ik heb veel wild gekampeerd. Meestal op echt schitterende plekjes.'

Waar sliep je als je niet wild kampeerde?

'Ik heb gebruik gemaakt van de jeugdherbergen. De meeste staan in min of meer bewoond gebied, maar de Alltbeithe jeugdherberg in Glen Affric staat heel desolaat. Het is niet meer dan een houten hutje met een kachel, een aanrecht, een paar kamers met stapelbedden en sinds kort een douche. Daar ben je echt in 'middle of nowhere'. Eigenlijk is het een luxe bothy. Bothies zijn simpele schuilhutten in de Schotse bergen. Veelal verlaten oude huisjes waarvan de daken en muren nog wel onderhouden worden. Ze zijn in ieder geval regen en winddicht. Soms is er een tafel of een stoel. Ze staan vaak op geweldige plekken. In een Bed & Breakfast kun je mij ook vinden. Dat is wel een stuk comfortabeler en heb je vaak een leuk contact met de Schotten zelf.'

'Trouwens naar de jeugdherberg in Glen Affric ben ik eens gefietst vanaf Cannich. Op de terugweg kwam ik de warden (beheerder) op het pad tegen. Hij met zijn fiets beladen met WC-rollen...'

In zeven jaar tijd heb je alle 277 Munro-toppen beklommen. Hoe vaak ben je wel niet naar Schotland geweest?

'De statistieken heb ik bijgehouden, In totaal ben ik voor de Munros 17 keer naar Schotland afgereisd en heb er 236 dagen doorgebracht. Dat is dan wel inclusief en op en neer reizen vanaf Nederland. Laten we zeggen: zeventien trips van twee weken, of elk jaar drie weken.'

Het Schotse klimaat werkt niet altijd mee om van een wandeldag een zonovergoten dagje uit te maken. Hoe ga je daar mee om?

'Het valt best wel mee met het weer in Schotland. Zo zijn het voor- en najaar relatief droge jaargetijden. De westkust is een stuk natter. Ik zorgde ervoor dat ik altijd nog een aantal Munros aan de oostkant 'op voorraad had'. Bij aanhoudende regen aan de westkust ben je snel aan de oostkant en ging ik daar Munrobaggen. Maar dan is een auto wel handig.'

De Munros worden ook veel in de winter beklommen. De wandelaars lopen dan met stijgijzers en pickel. Heb jij dat ook gedaan?

'Ja, maar alleen in de Lake District. Ik heb alle Engelse toppen boven de 3000 voet, slechts vier stuks, in de winter beklommen.'

Bovenop een nieuwe Munro: Stob Choire Sgreamhach (zomer 2000)

De technisch moeilijkste Munro is Sgurr Dearg op Skye, met zijn rots-top de Inaccessible Pinnacle. Dat is de enige Munro waarvoor je moet klimmen. Hoe heb je dat gedaan?

'Ik heb een cursus geboekt bij de berggids Gerry Ackroyd. De beklimming van 'In Pin', zoals zijn koosnaam luidt, stond ook op het programma. Het was een winderig en miezerige dag toen we aan de voet stonden van deze 30 meter hoge rots. Ik heb me maar als eerste cursist aangeboden. Toen ik bovenkwam brak de lucht open en hadden we een half uur lang een perfect uitzicht.'

'Maar rotsklimmen overkomt me alleen maar per ongeluk, geloof ik...'

Soms behoren bepaalde toppen van een bergrug (ridge) niet tot de Munros. Liep je voor zo'n top door over de gehele ridge, of was het zaak zo snel mogelijk alleen de Munros af te werken?

'Nee, een mooie ridge is nooit weg. Zo heb ik voorjaar 2000 de hele Tarmachan Ridge gedaan: mist aan de ene kant van de ridge, stralende zon aan de andere kant...'

In 2000?

'Niet verder vertellen : ik ben in het geniep voor de tweede keer aan het tellen...'

Je laatste Munro, hoe was die?

'Voor de laatste had ik een makkelijke bewaard, Ben Chonzie, dan kon ik hem samen doen met Lidy. Ze heeft last van reuma en houdt niet van enge richeltjes. We hadden al een eindje geklommen en zaten chocolademelk te drinken, toen kwamen er een paar mannen voorbij denderen. Ze waren zo voor in de zestig. 'On your way to the summit? Not much of a view. Well, it's the sense of achievement that counts.' Lidy was onder de indruk. Zestig en dan zo lopen. Wij gingen ook weer verder.'

De eerste Munroïst kuste eerst de top-cairn en toen zijn vrouw. Johan kuste eerst Lidy en daarna pas de top-cairn

'Uiteindelijk kwamen we bij de top. We hadden Drambuie bij ons en een stuk Stilton. Daar hoorden we opeens stemmen. Doken de twee heren uit de mist op. Ze waren verdwaald. We boden ze een glaasje aan. Zij verbaasd. Nederlanders en dan een glaasje? Boven op een berg? Ja, zei ik, het is mijn laatste Munro. Daar moet ik even voor zingen, zei de één. En hij hief een Duits berglied aan. Prachtig hoor en hij haalde een mondharmonica voor de dag en begon daarop te spelen.'

Ben Chonzie, nummer 277. Linksvoor de mondharmonicaspeler & zanger en Lidy vindt Drambuie niet erg lekker...

De officiële brief van de Clerk of the List

'De kwiek voorbijlopende heren bleken net voor ze ons passeerden te zijn afgezet door de estatemanager (rentmeester), die ze een lift in een Landrover had gegeven.... Bij de afdaling bleef de ene heer mondharmonica spelen. Maar hij strompelde nogal. Kwam, verklaarde hij, omdat hij de bergschoenen van zijn vriend aanhad en die waren 'm eigenlijk te klein. Hij had zijn eigen bergschoenen vergeten en de gewone schoenen van zijn vriend waren beter geschikt dan zijn schoenen. Zodat zijn vriend op gewone schoenen liep en hij op die geleende bergschoenen. Maar als je flink doorliep voelde je het niet zo erg. En: 'Music makes the way so much shorter...'

Wat was de mooiste Munro?

'Dat was Bla Bheinn op Skye. Mijn dertiende grappig genoeg. Ik kwam net vanaf Glen Affric Youth Hostel. In een krant las ik dat het de volgende dag mooi weer zou zijn. Daarop nam ik de laatste bus naar Skye, kreeg het laatste bed in de jeugdherberg in Broadford, kon de volgende ochtend de enig overgebleven fiets huren, fietste naar de voet van Bla Bheinn, had geen slot voor de fiets en ben in stralend weer tegen die berg opgeklauterd. Met medeneming van de fietspomp, want dat had de 'warden' van de jeugdherberg me aangeraden. Vanaf de top had ik een perfect uitzicht over heel Skye. Over de Black en Red Cuillin. Toen ik terug in Broadford in het bushokje op de bus stond te wachten, is het gaan regenen. Dat heeft het toen 36 uur aan een stuk door gedaan.'

Link naar de beschrijving van Bla Bheinn op MunroMagic.com

Dus de vooroordelen van Skye, het 'Regenwalhala', zijn waar?

'Als het op Skye mooi weer is, is het vaak ook heel mooi. Maar dat komt helaas nog zeldener voor dan in de rest van Schotland...'

Bla Bheinn (Blaven)

Wat is er nou eigenlijk zo leuk aan Munrobaggen?

'Tja...misschien dat ik, als ik later filosofie ga studeren, er nog eens een mooi antwoord op bedenk.'

Machiel Rosenbrand is in 2000 de tweede Nederlandse Munroïst geworden. Ken je hem?

'Eigenlijk niet. Onderweg naar de Aonach Mor en Aonach Beag ontmoette ik twee personen, waarvan één Nederlander. Een kort praatje gemaakt, meer niet. Hij was toen nog maar net begonnen en ik was inmiddels redelijk ver gevorderd. Machiel heeft mij herkend op de foto in het Op Pad artikel. Toen zijn naam op de officiële Munroïstenlijst kwam te staan, herinnerde ik mij de korte kennismaking op Aonach Mor.'

Machiel Rosenbrand, spreekt over de 'Ben Bores' als hij het over de minder interessante Munro-toppen heeft. Die heeft hij puur voor de 'list' beklommen. De 'moetertjes'. Hoe zie jij dat?

'Nee, ik ben met Hamish Brown (die ik in het voorjaar van '88 toevallig ontmoet heb) van mening dat er geen saaie Munros zijn. Ze zijn net zo interessant als je ze zelf vindt (of maakt). Als ze landschappelijk niet 'spannend' zijn, kunnen ze ofwel aardige beesten herbergen, ze vormen qua navigatie een uitdaging, of je kunt zeer ontspannen lopen met een mooi uitzicht.'

Zijn er dan Munro-toppen bij die je absoluut niet nog een keer zou doen?

'Ik heb alleen een onaangenaam gevoel overgehouden aan Slioch. Waarom weet ik niet. Volgens Dolina McLennan, de eigenares van een B&B, en een goede vriendin, waar Lidy en ik mijn Munro-compleation ook hebben gevierd, spelt die naam onheil. Maar misschien doe ik 'm toch nog wel eens!'

Ik denk dat ik ze lang niet allemaal ga beklimmen, maar slechts een selectie. Heb je tips?

'Als je de Fisherfield Six doet, je neemt Bla Bheinn op Skye, de Aonach Eagach en Bidean nam Bian in Glen Coe. En dan heb je nog niet eens Ladhar Beinn in Knoydart beklommen en een hele pluk aan de noordwest kust...'

Hoe reageerden Schotten, als die hoorden dat een Nederlander zijn best zat te doen 'hun' Munros te beklimmen?

'Ze voelen zich vereerd en waarderen het dat je zo inspant om het land te zien. De gemiddelde inwoner van de Lowlands (Edinburgh en Glasgow, red.) komt helemaal niet zo vaak in de Highlands. En de Schotten voelen zich helemaal vereerd als ze ontdekken dat je je voor de geschiedenis van hun land interesseert. Dat is een belangrijk iets voor de Schotten. Hun voortbestaan als volk en als natie ligt in de geschiedenis.'

Schotse delicatesse: Haggis

Wat vind jij de beste whisky?

'Lagavullin 16 years old.'

De Schotse Highlands worden bevolkt door de Highland Haggis. Een mythisch beest met twee korte voorpoten en twee lange achterpoten, zodat hij goed kan blijven staan op de berghellingen. Het beest schijnt het vooral op wandelaars gemunt te hebben. Ben je er ooit een tegengekomen?

'Nee, dat 'elusive creature' is me nog altijd ontsnapt.....'

Of jij aan hem!

Ja, dat zal het zijn!

En de Schotse delicatesse Haggis op het menu?

'Als ik niet wist wat er in zat, zou ik het best lekker kunnen vinden.'

Midges?

'Een vervloekte zegen. Ze houden Schotland exclusief, maar ze drijven je tot razernij in een tent. Ik kampeer zomers dan ook niet meer. Alleen heeeeel, heeeeel hoog.'

Gelegenheidsgezelschap op de South Shiel Ridge: '7 Munros in 7 miles' (voorjaar 1988)

Carn Clach a' Mhuillin. De beoogde laatste Munro van Sir Munro zelf, maar waar hij nooit aan toegekomen is en inmiddels gedegradeerd tot sub-top (1991)

Panorama van de Rough Bounds noordelijk van Glen Dessary, kijkend naar Sgurr na Ciche.

In 1996 ben je geïnterviewd door de Op Pad (zie nr. 2 april 1996). Heb je daar nog reacties op gekregen?

'Sindsdien ben ik als gebiedskenner aanwezig op de Op Pad beurzen. Maar verder ben ik niet specifiek benaderd. Maar bijvoorbeeld vorige week sprak mij opeens iemand aan na een gespreksavond van de kerk. Zes jaar na dato! En dat is me wel eens vaker overkomen. En ik had jou ook opeens aan de telefoon hangen...'

Even een paar Munros onder je aandacht brengen:

Aonach Eagach?

's Avonds kwam ik aan in Crianlarich. De weersverwachting voor de volgende dag was prut. Niet dus. De volgende dag was het stralend weer. En zo was ik binnen de kortste keren, nog 's morgensvroeg, geheel in mijn uppie op de Aonach Eagach. Perfect!'

Buchaille Etive Mor?

'Na de Aonach Eagach had ik nog een paar dagen. Op de dag dat mijn vliegtuig vertrok, heb ik 's ochtends in alle vroegte de Buchaille Etive Mor beklommen. Door de sneeuw, die toen nog stevig was. Om negen uur was ik op de top. Alweer in mijn uppie. Britten beginnen meestal laat...'

An Teallach?

'Van deze berg heb ik alleen de twee Munro-toppen gedaan. Het was een sombere natte dag. Ik wacht nog steeds op de perfecte dag als ik daar in de buurt ben om de gehele ridge te doen.'

Link naar de beschrijving van Beinn a' Chochuill op MunroMagic.com

Fisherfield Six?

'Op donderdag 5 mei 1994 plensde het 's morgens in de buurt van Inverness. En naar het westen nog meer. In het hotel in de buurt van Garve waar ik koffie dronk regende het zelfs in de lounge, maar de weersverwachting was uitstekend. Het zou droog worden en de volgende dag droog blijven. En ja, in Kinlochewe was het droog om één uur 's middags en de zon scheen. Ik vertrok met tent en al 'Fisherfield' in, klom drie Munros na elkaar (Beinn Tarsuinn, Mllach Coire Mhic Fhearcair en Sgurr Ban). Allemaal in perfecte condities en met een perfect uitzicht. Om half tien 's avonds zette ik de tent neer op de plek die ik op de kaart had uitgezocht : de col tussen Sgurr Ban en Beinn a' Chlaidheimh. Prima plek. 650 meter hoog en stromend water bij de hand!'

Link naar de topografische kaart Fisherfield Six op MultiMap.com

'Eten gekookt, lekker gegeten, slaapzak in en pitten. Tot ergens midden in de nacht de tent begon te klapperen. Storm, en niet zo'n klein beetje. Geen oog meer dicht gedaan, en om vier uur 's nachts begonnen met de rugzak in te pakken, thee te zetten, te ontbijten en toen ik om vijf uur de laatste schoenveter vastknoopte binnenin een verder geheel opgeruimde tent kwam de hele handel naar beneden. Bleek uiteindelijk een scheerlijntje geknapt te zijn...'

'Tent in rugzak gepropt, en omdat ik het zonde vond om de hoogte die ik gewonnen had zomaar te verliezen bedacht ik dat ik nummer vier (Beinn a' Chlaidheimh) nog wel even kon beklimmen. Van nummer vijf en zes was het jammer.'

'Nou van nummer vier dus ook. Binnen vijf minuten was ik tweemaal compleet ondersteboven gewaaid. Het leek mij niet verstandig om me dat op een ridge te laten overkomen, dus ik zocht de rugzak weer op, en begon aan een afdaling te denken. Dat leverde een interessant nieuwe probleem op. Terug over de Munros van gisteren was net zo min een optie, vanwege de wind. De oostkant van de col wordt in de handboeken als ongeschikt voor een afdaling beschreven, vanwege van de vlakke rotsplaten -boilerslabs noemen ze die in het Engels- maar tegen de wind en inmiddels horizontale regen in naar het westen afdalen zag er ook niet echt geweldig uit. Nog even afgezien van het feit dat ik dan letterlijk alleen nog maar verder van huis, Kinlochewe, kwam...'

'Een blik op de kaart wees uit dat er misschien op de goede plek toch enig doorkomen aan moest zijn aan de oostkant. Het lukte inderdaad op een of andere manier om heelhuids -en gelukkig wat in de luwte- omlaag te komen en zo was ik uiteindelijk om één uur 's middags weer in Kinlochewe....'

Beinn Loinne, een Corbett (zomer 2000)

Eerste Nederlandse Wainwrighter en Corbettist?
Inmiddels heeft Johan, naast alle Munros, ook ruim 140 'Wainwrights' geklommen van de ongeveer 240 die het Lake District rijk is. De meeste in de winter. Dat zijn bergen of heuvels hoger dan 1000 voet (= 305 meter), uit de prachtige wandelgidsjes van Wainwright. Daarnaast is hij ook bezig met de Corbetts. Dat zijn de Schotse bergen hoger dan 2500 voet (762 meter). Inmiddels heeft hij er daar 155 van geklommen uit een totaal van 220. Waarschijnlijk is hij dan ook de eerste Nederlandse Corbetteer. Of Corbettist!
Johan de Jong op de officiële lijst van Munroïsten...

Naar de top van deze pagina

Naar beginpagina Buitensport-Schotland.nl