
Link naar een kaart van Torridon.
|
Nadat we in Broadford (Isle of Skye) de voorraad tochtenvoer rijkelijk aangevuld hebben gaan we op weg naar Torridon. Via Kyle of Lochalsh, Stromeferry (waar volgens de bewegwijzering geen ferry vaart) en Kishorn rijden we naar Shieldaig waar we tegen zessen ‘s avonds de enige vindbare pub betreden. De hier geserveerde fish & chips en het bier smaken uitstekend en ook de bediening mag zich absoluut tonen. Na de heerlijke maaltijd rijden we binnen vijf minuten naar de jeugdherberg van Torridon. Bij het inchecken blijkt dat Mark Tennent, die ons morgen tijdens de klim naar Liathach zal vergezellen, al is gearriveerd. We maken kennis met elkaar (Martin kent Mark van zijn Cuillin-tocht van vorig jaar en ook ik heb hem al eens gezien), waarbij Martin maar meteen vraagt of Mark een touw bij zich heeft. Als Mark doodserieus antwoordt: 'Yes, a nine milimeter one.', heeft Martin de link naar: 'Is that all?' zo gelegd. Terwijl met name Frank in een deuk ligt, snapt Mark de grap niet. Uit verveling zet hij de fles whisky die we voor Martins verjaardag hebben gekocht aan zijn lippen en drinkt hem zonder schroom voor meer dan driekwart leeg.
Morgen wordt Martin 54 jaar en zijn cadeau bestaat uit een gratis voettocht over Liathach.
De zenuwslopende bypass van de Am Fasarinen Pinnacles
Zeg de naam Torridon tegen een willekeurige Schot en hij zal gepassioneerd vertellen over het unieke bergtrio dat Beinn Alligin, Beinn Eighe en Liathach is. In het Nederlands betekenen de namen van deze drie adembenemend mooie pieken zoiets als: Juweelberg, Berg van de Vijl en De Grijze Piek. Nergens anders in de Highlands liggen vergelijkbare bergen. Het wonder-baarlijk mooie landschap van Torridon neemt dan ook een illustere plaats in de Schotse berghistorie in. Cameron McNeish uit zich in één van zijn boeken op de volgende lyrische wijze:
|
'Indeed there’s a heart-strumming sound to the very name of Torridon. It’s an evocative name, conjuring up an image of something unique, a symbolism of what fine mountains are all about. These are leviathan hills, ancient beasts which rise sheer from sea-level with long lines of mural precipice, rounded and terraced bastions topped by sharp-pinnacled ridges. These great hills are possibly among the oldest in the world.'
|
Tot het begin van de twintigste eeuw was men er zelfs van overtuigd dat het schier onmogelijk was om Liathach, meer een massief dan een individuele berg, te beklimmen.
|
'There are few more imposing sights in Scotland than the primeval bulk of Liathach rising fortress-like above Glen Torridon. Its steep terraced slopes appear impregnable from below, but can be reached at either end to give access to a sensational ridge whose traverse constitutes one of the great mountaineering expeditions on the Scottish Mainland.' (Ralph Storer)
|
Gelukkig weten we tegenwoordig anders. Desondanks moet ik, als we ‘s morgens aan de voet van de bijna loodrechte zuidwand staan, toegeven dat het een afschrikwekkende gedachte is tegen deze berg op te klimmen. En door de laaghangende ochtendmist zien we eigenlijk nog maar de helft van de imposante kliffen.
|
'Liathach is a monster and breathtakingly huge.' (Cameron McNeish)
|
Iets na 9:00 uur beginnen we vanaf de single-track road die door Glen Torridon kronkelt aan de klim. Mark leidt de dans en we merken dat hoe hoger we komen, hoe meer we ontspannen. De klim blijkt buitengewoon mee te vallen. Zo zie je maar weer dat uiterlijk je niet hoeft af te schrikken. We volgen een stroompje, de Allt an Doire Ghairbh, totdat het pad splitst. Het terrein wordt rotsachtiger en door de verse sneeuw die hier gisteren gevallen is, zijn we erg voorzichtig. Uitglijden betekent hier immers een grote kans op een vrij diepe val! Door Coire Liath Mor bereiken we de topgraat van Liathach. We zijn nog geen anderhalf uur geleden vertrokken! Het dal is inmiddels niet meer te zien, omdat de mist door het windstille weer als het ware tegen het massief aan blijft kleven. We beklimmen allereerst Stuc a’ Choire Dhuibh Bhig, want we willen alle toppen op de graat (vijf in totaal) afwerken. Na de tweede top, Stob a’ Choire Liath Mhor, wordt de toch al niet brede graat nog veel smaller en forse rotsblokken zorgen voor het nodige klauterwerk. Dit is een voorproefje op wat nog komen gaat. Opeens staan we op de top van de eerste Munro: Spidean a’ Choire Leith. Normaal gesproken kun je hier genieten van een overweldigend uitzicht met de oceaan als achtergrond. Helaas moeten we het nu doen met het bekijken van elkaars natte en verkleumde gezichten.

Am Fasarinen (Torridon)
|
Extreem nauwkeurig navigerend, dalen we een honderdtal meters naar het zuidwesten tot aan de Am Fasarinen Pinnacles. Het traverseren van de serie spitse, luchtige rotstorentjes voor ons, is een hachelijke onderneming, zeker onder deze glibberige omstandigheden. Maar we hebben tijd genoeg en wagen dus toch een poging, zeker gezien het feit dat Frank, Igor en ik naar de traverse van deze pinnacles hebben uitgekeken. Martin heeft, gehinderd door zijn pijnlijke linkerknie, echter weinig tot geen vertrouwen in een goede afloop. Hij zet nog wel twee stappen op de eerste pinnacle, maar draait zich dan vertwijfeld om. Hoezeer we ook proberen om hem toch over te halen (hij kan bij Mark aan het touw), Martin is niet te vermurwen. Hij stelt nog wel voor om alleen de bypass te nemen, zodat wij met Mark toch over het luchtige graatje kunnen, maar dat idee wordt meteen naar de prullenbak verwezen. Wat we ook doen, we blijven bij elkaar. Frank lost de situatie bekwaam op door aan te geven dat een team net zo sterk is als de zwakste schakel en daar heeft hij absoluut gelijk in. Het heeft totaal geen zin om iemand die een bepaalde passage niet aandurft die hindernis toch te laten nemen. Dan maar de bypass.
|
'The alternative is to follow a narrow path on the south side of the ridge below the crest. This path avoids the pinnacles, but it also is exposed, slippery in wet weather and at the places where it crosses the several steep gullies it is dangerously eroded. It should not be regarded as an easy route.' (Donald Bennet)
|
Het pad is nergens breder dan een halve meter en de sneeuw en rotsen waarvan het rijkelijk is voorzien, doen Martins gemoedsrust geen goed. Op sommige plekjes zijn we genoodzaakt ons zelf af te zekeren met behulp van onze pickels. Ruim anderhalve kilometer verder is de ellende voor Martin pas voorbij. De graat wordt weer breder. Om bij te komen van de schrik, houden we een lange eet- en drinkpauze.

De traverse op Am Fasarinen (Liathach, Torridon)
|
Drie kwartier later hebben we Mullach an Rathain, de tweede Munro van Liathach, eveneens ‘in de zak’. Tijdens de afdaling door Toll Ban breekt de bewolking eindelijk open. Ver beneden ons ligt het dal en we kunnen zelfs de jeugdherberg ontdekken. Halverwege de afdaling klimmen Mark, Frank en ik nog enkele route’s op een gigantisch rotsblok. Eenmaal in de glen wandel ik op mijn gemak naar het dorpje Torridon om de auto op te halen. Dan rijd ik naar het vertrekpunt van vanmorgen, waar we ons verzamelen. Mark neemt afscheid van ons (zaterdag treffen we elkaar in Glen Coe) en wij genieten van het zicht op Liathach die er nu schitterend bij ligt in de brandende zon.
|
'Torridon is the jewel in the crown of Scotland’s hills.' (Cameron McNeish)
|
Vraag maar aan een willekeurige Schot!
De rest van de middag gebruiken we om via Glen Carron en Glen Shiel naar de camping in Glen Nevis, aan de voet van Ben Nevis te rijden. Vijf jaar geleden heb ik hier al eens een week met Igor gekampeerd en ook Martin is op deze camping geen onbekende (waar wel?). Fort William is ‘s avonds het toneel van Martins verjaardagsfeestje. Allereerst kopen we bij Ben Fong Take-away voor meer dan £ 17,- aan fish and chips (dubbele porties). Op de vraag of we wel of niet vinegar op de friet wensen, antwoordt Martin: 'Ich hub ze lever vinniger.' Igor begint te schaterlachen en Frank vraagt zich in hemelsnaam af hoe Martin steeds maar weer nieuwe woordgrapjes weet te verzinnen. Als de serveerster achter de balie ons de asociaal grote - met etenswaar gevulde - plastic zak wil aanreiken, kan Martin het niet laten om in zijn beste Engels 'Have you got a kotstuut as well, te vragen. Frank en Igor vluchten naar buiten op zoek naar adem. Na 25 jaar ben ik zelf gewend aan deze humor. In het plaatselijke parkje doen we ons tegoed aan de vette hap, waarna we enkele pubs en diverse pints later besluiten om van een welverdiende nachtrust te gaan genieten.
Naar volgende deel: Een prachtige dag op het Bidean nam Bian massief (Glen Coe)...
Lees ook Martin Snijders persoonlijke verhaal van deze beklimming van Liathach...
Een 'kleintje' geologie van de Torridon Hills...
Henk Filippo over Liathach...
|