Monarch of the Glen
Als je dacht dat de bewoording ‘Monarch of the Glen’ sloeg op een televisieserie, dan heb je het mis. Het is een andere bewoording voor het grootste zoogdier van Groot-Brittannië, het Edelhert (Red Deer). Van oorsprong is het een bewoner van open bossen. Maar natuurlijke bossen zijn in Schotland zo goed als verdwenen. Van de naaldboomplantages –monotone dichte bosopstand met één soort naaldboom- moet deze ‘monarch’ weinig hebben. Dit hert heeft zich aangepast naar de meest voorkomend en karakteristieke landschapstype in Schotland, die van het openterrein in de bergen. Zo heeft ook het Edelhert zich in Nederland aangepast aan de bosarme leefomgeving. Met dat verschil dat de Edelherten in Schotland het in de zomer hogerop zoeken naar winderig plaatsen om de Midges te vermijden. In de winter, als er sneeuw ligt op de bergen, vind je ze beneden in het dal om daar voedsel te zoeken.

Edelhert in Glen Coe

Stag
Meest imposant is het mannelijke hert met een schofthoogte van anderhalf meter en zijn grote gewei. Het mannetje wordt in het Engels de ‘stag’ genoemd. Het gewei kan 70 tot 120 centimeter lang worden. Het groeit elk jaar aan en is op zijn grootst in de zomermaanden, klaar voor het gevecht om de vrouwen in september. In het voorjaar wordt het gewei afgeworpen.

Er zijn geen natuurlijke vijanden voor een volwassen Edelhert in Schotland. De Wolf, Lynx en de Beer zijn allemaal uitgeroeid. Alleen een Vos of een Steenarend vormt een bedreiging voor een jong Edelhert. Eenmaal volwassen kan een Edelhert wel vijftien jaar oud worden.
Lees meer over het Edelhert op Natuurbeleving.be...

Hoe in stand te houden?
Door de afwezigheid van natuurlijke vijanden zou het de taak zijn van de natuurbeheerders om de populatie Edelherten op een natuurlijke aantal te houden. Helaas is er juist geen sprake van natuurbeheer in grote delen van Schotland. De hooglanden zijn geen publiek eigendom maar een lappendeken van private landgoederen. Deze worden veelal geëxploiteerd voor de jacht. Jagen op het wild –naast Edelhert, ook op de Schotse Sneeuwhoender- is een dure aangelegenheid maar internationaal vermaard. De hertenstand wordt voor de jacht geoptimaliseerd. Schattingen gaan uit van 350.000 stuks. Het hoogste aantal ooit dan in Schotland heeft rondgelopen. Klimatologische veranderingen, minder extensieve schapenteelt en minder commerciële jacht zijn de oorzaken daarvan. Voor velen wordt het grote aantal gezien als een ecologische ramp voor de hooglanden. Het grote aantal voorkomt de natuurlijke regeneratie van bomen en bloemen.

Fentener van Vlissingen, een Nederlandse landgoedeigenaar, heeft onderzoek laten verrichten naar de herintroductie van de Wolf en de Lynx voor een effectiever beheer van de hertenpopulatie. Dat stuit uiteraard op weerstand van eigenaren van landgoederen met extensieve schapenteelt. Maar ook Scottish Natural Heritage -de natuurbeheerorganisatie in Schotland- ziet alleen voor de mens een rol weggelegd voor het controleren van de hertenpopulatie.
Herintroductie van de Wolf en de Lynx...

Vooralsnog blijft er een onnatuurlijke hoge stand van Edelherten in de hooglanden. Tezamen met de Schapen zorgen zij ervoor dat jonge bomen geen enkele kans hebben om groot te worden. Bossen en naaldboomplantages worden dan ook omzoomt met hoge hekken en wildrasters om te voorkomen dat het Edelhert zich ‘vergrijpt’ aan deze bossen. Dat is het tegenovergestelde van Nederlandse situatie. Om de Hoge Veluwe heen staan hekken om het wild juist binnen te houden.

Jacht
In het stalking season worden de stags gejaagd. Het Stalking season of stags-shooting season loopt van 20ste augustus tot de 20ste oktober. De hindes (vrouwelijke herten) worden wel gejaagd, maar met deze jacht zelf wordt geen geld verdient. Het gaat alleen om het vlees. De jacht mag letterlijk 'in de verste verten' niet gehinderd worden. Daarom zijn (delen van) landgoederen gedurende het stalking season gesloten voor wandelaars
Lees verder in 'Access, Rechten van wandelaars'...