Deze routebeschrijving is afkomstig van het gidsje 'Wandelgids Schotland' van de ANWB ©.

Van Wanlockhead over de Southern Upland Way
In de omgeving van Wanlockhead, het hoogstgelegen dorp van Schotland, zijn veel herinneringen aan de vroegere mijnbouw te zien. Het langeafstandspad Southern Upland Way voert door een eenzaam landschap met hooggelegen moors.

Beginpunt is het interessante Museum of Lead Mining. Steek bij de ingang van het museum de weg over en volg het oude tracé van een smalspoortreintje. De route voert hier voortdurend over het langeafstandspad Southern Upland Way (SUW). U passeert eerst de ingang naar Lochnell Mine dan een oude kerk en vervolgens de aan het begin van de 19e eeuw gebouwde beam enigine (een stoommachine die gebruikt werd om water uit de mijn te pompen), waarvan het dragende element uit een houten balk bestaat. Dit is het best bewaard gebleven exemplaar van Groot-Brittannië. Daarachter liggen typische cottages van de mijnwerkers, die ook bij het museum horen. U loopt nu nar de New Glencrieff Mine, die nog tot in 1956 in bedrijf is geweest. Bij de ingang gaat de route naar rechts over de weg verder het dal door, tot u aan de linkerkant een houten brug ziet (30 min.).

Steek het Wanlock Water via deze brug over. Een bordje geeft de alternatieve route voor de SUW aan, die tijdens het broed- en jachtseizoen gebruikt moet worden. Bovendien is het dan streng verboden om van het pad af te wijken. De alternatieve route is 4 km langer, voert over landbouweggetjes en loopt rond de heuvel. Bij Cogshead komt hij weer uit op de oorspronkelijke route.

Het pad voert nu zeer steil omhoog over de Glengaber Hill, maar dankzij het gras is het hier aangenaam wandelen. Volg het gemarkeerd pad tot aan de kam vlak bij de afgeronde top (1.15 uur). Negeer daar een zijpad naar links, dat een hek door gaat, en loop naar een omheining, die u met behulp van een stile oversteekt. Daarachter is de juiste route dankzij de SUW-markeringen gemakkelijk te vinden.

U krijgt uitzicht op een dal dat van alle kanten wordt omringd door circa 500 m hoge heuvels. De bodem is hier erg schraal en moerassig en vormt daardoor een ideaal leefgebied voor de Schotse Sneeuwhoen. In de ogen van veel grootgrond bezitters hebben deze dieren slechts één nut: als schietschijf dienen voor jagers die er grote bedragen voor over hebben om op sneeuwhoenderen te mogen jagen. Dat daarmee ook de werkgelegenheid voor de plaatselijke bevolking in het geding is wordt dikwijls aangevoerd als rechtvaardiging voor de jacht. De meningen over de jacht op sneeuwhoenderen – en de jacht in het algemeen- lopen in Schotland ver uiteen.
Schotse Sneeuwhoen...

De route voert het dal in: halverwege de helling moet u weer met behulp van een stile een omheining oversteken. Het pad wordt nu onduidelijker en is af en toe tamelijk modderig. Tot halverwege de 18e eeuw was dit de enige route naar Wanlochhead. Destijds noemde men het pad van Sanquhar naar Wanlochhead de coffin route (‘pad van de doodskisten’), omdat iedereen die in Wanlockhead was gestorven naar Sanquhar moesten worden vervoerd om daar begraven te worden.

Wandel bij de boerderijruïne Cogshead rechts langs de stenen muur omlaag naar een bosbouwpad (1.45 uur). Hier komt de alternatieve route weer op het hoofdpad uit. Houdt links aan en steek in het bos een beek over. Een eindje verder maakt het bosbouwpad een bocht naar rechts; ga hier scherp naar links –volg de pijl van de Southern Upland Way. Even daarna passeert u een omheining en gaat u steil omhoog naar rechts. Bij de volgende omheining met een hek bereikt u de kam (2.15 uur). Hier hebt u een prachtig uitzicht op het landschap van de Nithsdale, dat aanzienlijk minder onherbergzaam is. Het weer in de Nithsdale is dikwijls veel beter dan in het regenachtige Wanlockhead.